Złożona grupa zjawisk, określanych jako ekologiczne, występuje na trzech szczeblach organizacji przyrody żywej: osobniczym, populacyjnym i biocenotycznym. Zjawiska ekologiczne cechuje powszechność i spontaniczność, występują one zarówno na całej kuli ziemskiej, jak i w laboratorium, gdzie możemy je obserwować i modelować w mikroskali. Zjawiska ekologiczne zachodzą samorzutnie wszędzie tam, gdzie występują organizmy. Są one z reguły wymierzalne poprzez badania ilościowe i mogą być przedstawiane w odpowiednim układzie jednostek stosowanych w ekologii. Do zjawisk ekologicznych zaliczamy zarówno stany przyrody żywej, procesy w niej zachodzące, zależności oraz mechanizmy ekologiczne, kierujące układem stosunków ekologicznych. Stany ekologiczne określają sytuację przyrodniczą, powstałą w wyniku działania sił biologicznych, fizycznych i chemicznych, Bożnanie całkowitego zasiedlenia określonej przestrzeni przez organizmy stanowi przykład stanu ekologicznego. Stan taki można określić poprzez podanie np. całkowitej biomasy roślin występujących na 1 ha lasu, czy też liczby jeleni zamieszkujących dany las. W innych przypadkach stanem ekologicznym będzie liczba bakterii w 1 mm3 wody lub skoczogonków w 1 cm3 gleby. Są to stany ... czytaj dalej
Organizm. Stanowi najlepiej poznaną jednostkę przyrody. Badania nad tym układem oraz poznanie podstawowych prawidłowości związanych z jego strukturą i funkcjonowaniem wyprzedziły znacznie poznawanie innych układów biologicznych. Dyscypliny biologiczne zajmujące się organizmem są też bardziej rozwinięte niż inne. Należą tu anatomia, systematyka, fizjologia, embriologia i po części genetyka. Stosunek organizmów do otoczenia, zwanego środowiskiem, jest przedmiotem zainteresowania ekologii organizmów. Populacja. Pod pojęciem tym rozumiemy zbiorowości osobników należących do jednego gatunku i zamieszkujących wspólny obszar. Populację stanowić będzie więc ogół ludzi zamieszkujących np. jedno miasto lub kraj, jak również kolonia pleśni rozwijająca się na przetworach owocowych, czy też miękki kobierzec utworzony przez łan bliźniczki (Nardus stricta). Każda zbiorowość osobników, należących do jednego gatunku biologicznego, ma określoną strukturę genetyczną, która wyraża się również w postaci zmienności morfologicznej osobników wchodzących w skład populacji. Występuje tu również struktura ekologiczna, będąca wynikiem zróżnicowania typu demograficznego, np. struktura wiekowa, płodność i śmiertelność. Zjawiska ... czytaj dalej
Zakres i podział. Ekologia należy do młodych dyscyplin biologicznych, obejmuje ona kręgiem swych zainteresowań olbrzymi zakres zjawisk biologicznych, powszechnych wszędzie tam, gdzie występują żywe organizmy. Badania ekologiczne znajdują się w fazie burzliwego rozwoju. W różnych ośrodkach naukowych powstają i rozwijają się nowe „szkoły ekologiczne” i związane z nimi kierunki badawcze. W takiej sytuacji wewnętrzny podział ekologii na działy nie może być uznany za zakończony. Wyodrębniane gałęzie nauk ekologicznych uwarunkowane są głównie historycznie, a nie względami wynikającymi z zasad klasyfikacji nauk. Ekologia ogólna zajmuje się opracowywaniem zasad i badaniem prawidłowości odnoszących się do wszystkich typów ekosystemów. Ekologia roślin bada głównie prawidłowości związku organizmów roślinnych ze środowiskiem, zaś fitosoejologia zajmuje się analizą struktury zbiorowisk roślinnych. Specyficzną problematykę reprezentuje ekologia zwierząt, dominują tu zagadnienia dynamiki liczebności i organizacji układów. Jeszcze inaczej potraktowany podział ekologii wyróżnia w jej obrębie autekologię — naukę o tolerancji środowiskowej organizmów, populaejolo-gię9 czyli demekologię badającą zasady ... czytaj dalej
Definicja ekologii. Ekologię można określić najogólniej jako naukę o ekonomice przyrody. Bada ona te zależności zachodzące między samymi organizmami oraz między nimi a ich środowiskiem, które decydują o strukturze i funkcjonowaniu życia na Ziemi. Żywe organizmy oraz ich środowisko stanowią dwa człony układu nierozerwalnie ze sobą sprzężone wzajemnie się warunkujące. Dzięki temu określony układ stosunków między organizmami a ich otoczeniem wywiera decydujący wpływ zarówno na stan i organizację struktur biologicznych, jak i na samo środowisko. Ważna rola w tym układzie przypada organizmom, które przez swą aktywność biologiczną decydują o procesach gospodarki materią i energią w całej biosferze, wpływ ich działalności zaś sięga daleko poza granice ich występowania. ... czytaj dalej