W środowisku glebowym woda występuje w różnorodnych postaciach, których znaczenie dla żywych organizmów jest niejednakowe. Woda związana chemicznie stanowi część składową różnych związków występujących w glebach. Woda ta nie bierze udziału w gospodarce wodnej gleby ani zamieszkujących ją organizmów. Woda w postaci pary wodnej. Wilgotność względna powietrza glebowego jest zbliżona do 100€/o, najczęściej wyższa niż powietrza znajdującego się nad powierzchnią gleby. Wilgotność powietrza glebowego i samej gleby jest silnie nawzajem uzależniona. Stwierdzono, że przy znacznym przesuszeniu gleby, wilgotność powietrza glebowego może spadać nawet do 62%. Woda związana jest siłami molekularnymi z cząsteczkami gleby. Wokół bardzo drobnych, koloidalnych cząsteczek gleby wytwarza się pole sił elektrycznych, pod wpływem których zaadsorbowane są dipole, jony pary wodnej’, które tworzą tzw. wodę higroskopową i błonkowatą. Ten typ wody jest mało dostępny dla roślin, które nie mogą wytworzyć siły ssącej przewyższającej siłę adsorpcji. Woda kapilarna. Wypełnia ona włoskowate kanaliki między cząsteczkami gleby. Zjawisko włoskowatości występuje w kapilarach o średnicy poniżej 3 mm. Takimi kanalikami woda może ... czytaj dalej
Prężność pary wodnej w atmosferze zmienia się wraz z temperaturą, stąd cyklowi dobowemu zmian temperatury odpowiada przebieg zmian wilgotności względnej powietrza, którego wykres jest w przybliżeniu odwrotnością krzywej temperatury. Zakres wahań prężności pary wodnej w powietrzu uzależniony jest zarówno od temperatury, jak i typu klimatu . W klimatach wilgotnych wahania wilgotności względnej są niewielkie, w klimatach suchych bardzo duże. Jednocześnie można stwierdzić, że w przygruntowej warstwie powietrza dobowe wartości względne powietrza różnią się wyraźnie od wartości obserwowanych w trakcie pomiarów standardowych. Przyczyną tych odchyleń jest zróżnicowanie wilgotności względnej powietrza zależnie od odległości od powierzchni Ziemi. W warstwie 0-0,5 m wilgotność względna powietrza szybko rośnie w miarę zbliżania się do powierzchni gleby. Na wysokości powyżej 1 m nad powierzchnią ziemi wilgotność powietrza zmienia się nieznacznie. Przyczyny zwiększonej1 wilgotności powietrza tuż nad glebą leżą w bliskości źródeł parowania, które stanowi gleba i rośliny. Wpływa na nią również osłabienie prędkości wiatru tuż nad powierzchnią ziemi. Szata roślinna wywiera silny modyfikujący wpływ na rozkład ... czytaj dalej
Ilość wody znajdującej się w obiegu na kuli ziemskiej może być wyrażona w jednostkach objętościowych, milimetrach opadu bądź procentach. Ocena bilansu gospodarki wodnej na Ziemi oparta jest na założeniu, że całkowita ilość wody dostarczona wraz z opadami równa się stratom wodnym danego obszaru. Brak równowagi między tymi dwiema wielkościami musiałby doprowadzić w konsekwencji do poważnych zmian zawartości wody w glebie oraz atmosferze i co za tym idzie, do poważnych przemian środowiskowych, które w skali kuli ziemskiej, nie są jednak obserwowane. Większość procesów obiegu wody odbywa się na obszarach oceanów, które zajmują ponad 70% powierzchni Ziemi. Przychód wody poprzez opady jest tu jednak mniejszy niż straty wynikłe z parowania. Odwrotną sytuację obserwujemy na lądach. Wyrównywanie się bilansu wodnego następuje poprzez spływ powierzchniowy (tab. 3). Składniki bilansu Oceany Lądy Razem Opad roczny (P) + 403,0 + 108,0 + 511,0 Parowanie (E) -449,4 -61,6 -511,0 Odpływ powierzchniowy (H) +46,4 -46,4 0,0 Bilans wodny jest zróżnicowany nie tylko w zależności od podziału na lądy i wody. Powierzchnia lądu dzieli się też na strefy wilgotne i suche, na ... czytaj dalej
Woda jest najbardziej ruchliwym związkiem chemicznym występującym na Ziemi. Znajduje się ona we wszystkich warstwach Ziemi i odgrywa ważną rolę jako czynnik klimatotwórczy, jest również podstawowym składnikiem organizmów oraz ich środowiska. Cykl hydrologiczny. Całkowita ilość wody w przyrodzie jest stała. Występuje ona w trzech stanach skupienia: ciekłym, stałym i gazowym. Większość jej zgromadzona jest w oceanach i morzach. Lądy otrzymują wodę w postaci opadów atmosferycznych. Część tego opadu wyparowuje szybko w wyniku zetknięcia się z rozgrzaną powierzchnią gleby i roślin, część w wyniku spływu powierzchniowego dostaje się do cieków wodnych i z nimi odpływa do mórz i oceanów, reszta jest zaabsorbowana przez: glebę. Woda zatrzymana w glebie zwiększa jej wilgotność, częściowo zaś spływa do warstwy wodonośnej1 i tu powiększa zapas wód gruntowych. Część tego zapasu przedostaje się przez nieszczelności w warstwie wodonośnej jeszcze niżej, gdzie tworzy wody głębinowe, a pozostała część wód gruntowych spływa po pochyłościach warstwy wodonośnej do cieków i odbywa dalszą drogę, podobną do drogi wód spływu powierzchniowego. Ważną rolę w procesie obiegu wody odgrywa jej parowanie i przedostawanie się ... czytaj dalej
Zachowanie w organizmie takiej zawartości wody, aby reakcje fizykochemiczne przebiegały bez zakłóceń, wymaga regulacji procesów oddawania i pobierania wody. Trzy elementy składowe bilansu wodnego: przychód (p), rozchód (o) i retencja (r) wody w organizmie są ze sobą ściśle powiązane. p — o == Ar Zmiany zawartości wody w organizmie (Ar) mogą być dodatnie lub ujemne. W organizmach rosnących zwiększa się zawartość wody, a w organizmach w pełni wykształconych zawartość wody zmienia się nieznacznie. Zmiany retencji wody w cyklu dobowym lub sezonowym,, wynikające z przyczyn ekologicznych lub fizjologicznych, stanowią regułę. U roślin nasilające się w ciągu dnia procesy transpiracji, które przy silnym nasłonecznieniu nie mogą być skutecznie hamowane w wyniku funkcjonowania aparatów szparkowych, gdy straty wody przewyższają przychody, prowadzą do wyraźnych deficytów wodnych. Rozmiary tego deficytu (D) określane są według wzoru: Wi gdzie W± — maksymalna zawartość wody w organizmie, W2 — aktualna zawartość wody w organizmie. Deficyt wodny uzupełniany jest w ciągu nocy, przy czym w środowiskach silnie przesuszonych zdarza się, że w ciągu nocy uzupełniony jest on tylko częściowo-. Niedobór wody w organizmach występuje w ... czytaj dalej