Związki i procesy ekologiczne, jakie zachodzą powszechnie w przyrodzie, realizują się w różnych układach. Koncepcję układu ekologicznego opracował Tansley (1935). Badacz ten stwierdził, że zjawiska ekologiczne zachodzą 2 reguły w układach złożonych, w których występuje jeden lub więcej komponentów biologicznych oraz środowisko. Istotą układu ekologicznego, nazwanego przez Tansleya ekosystemem jest zachodzenie w jego obrębie zjawisk i zależności decydujących o funkcjonowaniu tego układu jako całości. Szczegółową klasyfikację układów ekologicznych zaproponował Schwerdtfeger (1963) na podstawie definicji Tansleya (1935) oraz wyników rozważań teoretycznych innych badaczy, którzy zajmowali się charakterystyką układów ekologicznych. Pojęciem ekosystemu określamy wszelkie układy przyrodnicze, w obrębie których realizują się zjawiska, zachodzą związki i przebiegają procesy o charakterze ekologicznym. Wyróżniamy trzy typy ekosystemów: 1. Monocen (Friederichs 1958) jest najprostszym układem ekologicznym. W jego skład wchodzi pojedynczy organizm oraz jego bezpośrednie otoczenie (środowisko), określone pojęciem monotypu. W obrębie mono-cenu realizuje się cykl pierwotny zależności ekologicznych. 2. Democen ... czytaj dalej
Poziom organizmu. Ekologię pojedynczego organizmu stanowią zjawiska objęte koncepcją cyklu pierwotnego (Clements i Shelford 1939). Do organizmów docierają bodźce i oddziaływania środowiska fizykochemicznego, określone jako akcje. Wpływ organizmu na środowisko’, określony jako reakcja, obejmuje zarówno wyczerpywanie zasobów znajdujących się w środowisku, jak również przekształcanie go przez wydzielanie i wydalanie do niego substancji wytworzonych przez organizm. Cykl pierwotny, jako jedyna forma stosunków ekologicznych, realizuje się w przyrodzie tylko wyjątkowo, w przypadkach pionierskiego zasiedlenia miejsc pozbawionych życia. W normalnych warunkach na cykl ten nakłada się cykl wtórny, wynikający ze współżycia ze sobą osobników należących zarówno do tego samego, jak też i do innych gatunków. Poziom populacji. Na każdą populację przyrodniczą działają siły powodujące redukcję liczebności. Przyczyny redukcji leżą zarówno w niszczącym oddziaływaniu środowiska: akcjach letalnych, śmiertelności fizjologicznej, jak też oddziaływaniu organizmów należących do innych gatunków, dla których populacja jest źródłem pokarmu lub konkurentem. Podstawowym typem koakcji wewnątrzpopulacyjnęj jest propagacja. Obejmuje ona ... czytaj dalej