Bilans wodny organizmów
Zachowanie w organizmie takiej zawartości wody, aby reakcje fizykochemiczne przebiegały bez zakłóceń, wymaga regulacji procesów oddawania i pobierania wody. Trzy elementy składowe bilansu wodnego: przychód (p), rozchód (o) i retencja (r) wody w organizmie są ze sobą ściśle powiązane.
p — o == Ar Zmiany zawartości wody w organizmie (Ar) mogą być dodatnie lub ujemne. W organizmach rosnących zwiększa się zawartość wody, a w organizmach w pełni wykształconych zawartość wody zmienia się nieznacznie. Zmiany retencji wody w cyklu dobowym lub sezonowym,, wynikające z przyczyn ekologicznych lub fizjologicznych, stanowią regułę. U roślin nasilające się w ciągu dnia procesy transpiracji, które przy silnym nasłonecznieniu nie mogą być skutecznie hamowane w wyniku funkcjonowania aparatów szparkowych, gdy straty wody przewyższają przychody, prowadzą do wyraźnych deficytów wodnych. Rozmiary tego deficytu (D) określane są według wzoru:
Wi gdzie W± — maksymalna zawartość wody w organizmie, W2 — aktualna zawartość wody w organizmie.
Deficyt wodny uzupełniany jest w ciągu nocy, przy czym w środowiskach silnie przesuszonych zdarza się, że w ciągu nocy uzupełniony jest on tylko częściowo-. Niedobór wody w organizmach występuje w warunkach suszy fizjologicznej. Siedliska bezwodne lub zawierające wodę w postaci krystalicznej, śniegu i lodu są przykładami warunków suszy fizjologicznej na lądzie. Dla organizmów żyjących w wodzie morskiej warunki takie występują w słonawiskach przybrzeżnych.
Skuteczność procesu regulacji gospodarki wodnej może być określona rozmiarami zmian retencji. Przy prawidłowej regulacji gospodarki wodnej wahania zawartości wody w organizmie są bardzo niewielkie. Minimalne wartości współczynnika zmian retencji występują w świecie zwierząt wśród homoiotermów, żyjących w siedliskach suchych.