Badania ekologiczne w Polsce rozpoczęto w okresie międzywojennym na gruncie różnych dyscyplin biologicznych. Zoolodzy I leśnicy rozpoczęli badania nad ekosystemami lądowymi, a szczególnie ekologią zwierząt. Do wyróżniających się prac tlgo okresu należą wyniki badań R. Kuntzego, J. Karpińskiego’, K. Petrusewicza i K0 Tarwida. Równocześnie rozwijały się badania z zakresu fitosocjologii oraz ochrony przyrody. Z grona uczonych reprezentujących te kierunki wymienić należy S, Kulczyńskiego, X Paczoskiego, B. Pawłowskiego1, D. Szymkiewicza, WŁ Szafera, B. Wo-diczkę. Problematykę ekologiczną w badaniach hydrobiologicznych rozwijali tacy uczeni, jak J. Bowkiewicz, K. Demel, Z, Koźmiński, A. Lityński, J. Mikulski, L. Pawłowski, J.*Rzóska, M. Stangenberg I J. Wiszniewski. Wra:2 2 pierwszymi wynikami prac badawczych nad ekosystemami lądowymi i słodkowodnymi idee ekologiczne zaczęły docierać również do nauk stosowanych, takich jak ochrona lasu i roślin. Osiągnięcia uczonych polskich okresu międzywojennego stworzyły grunt pod powstanie i rozwój nauk ekologicznych w Polsce w okresie powojennym, kiedy to ekologia rozwija się już jako samodzielna dyscyplina badawcza. Rys historyczny ważniejszych wydarzeń oraz zarys dorobku ... czytaj dalej
Idea wyodrębnienia spośród różnych systemów biologicznych układów 0 najwyższym stopniu zorganizowania zrodziła się w XIX w. Po raz pierwszy sformułował ją Möbius (1899). Dla takich układów stworzył on pojęcie biocenozy. Jest to skupienie organizmów o określonym składzie gatunkowym, określonych stosunkach ilościowych oraz powiązaniach występujących między komponentami biologicznymi a ich środowiskiem. Badania nad zespołami życia w środowiskach wodnych,, szczególnie morskich, wyprzedziły badania biocenotyczne na lądzie. W pierwszym okresie wiedza ekologiczna o biocenozach wodnych była jeszcze bardzo niewielka. Wyjaśniono strefowość rozmieszczenia organizmów oraz zdefiniowano takie grupy ekologiczne, jak plankton (Hensen 1887), bentos nekton (Haeckel 1890). Ekologiczny punkt widzenia do badań limnologicznych wprowadził Forbes (1887) w swej pracy „The Lake as micro-kosm”. Początek XX w. zaznacza się rozwojem badań nad biocenozami lądowymi. Pierwsze zestawienie pojęć biocenotycznych w odniesieniu do zwierząt podaje Fr. Dahl (1903-1908), w tym samym czasie trzej badacze amerykańscy: Clements (1905-1918), Adams (1906-1915) i Shelford (1907-1913) dali wykład zawierający zarówno zasady, metody, jak i szczegółowe opisy ... czytaj dalej
Zainteresowanie problemami ekologicznymi jest tak stare jak nauki biologiczne. Zagadnienia stanowiące dziś przedmiot ścisłych badań ekologicznych były uprzednio rozważane na gruncie biologii. Ekologiczny stosunek do zjawisk zachodzących w przyrodzie, podkreślany szczególnie w pracach Darwina, znajduje swe źródło jeszcze w twórczości Linneusza. W pracach „Oeconomia Naturae” {1749) i „Politia Naturae” (1760) wyłożył K. Linneusz swe poglądy na ekonomikę przyrody, wskazując, że równowaga w przyrodzie oparta jest na wzajemnym stosunku wszystkich jej ciał. Dla podtrzymania tej równowagi ważne jest zarówno rozmnażanie i istnienie organizmów, jak też ich niszczenie, ponieważ według Linneusza śmierć jednego organizmu daje możność życia innym (Uschmann 1970). Problematyka ekologiczna została po raz pierwszy wyodrębniona w samodzielną gałąź wiedzy przez E. Haeckla na gruncie klasyfikacji nauk. Po raz pierwszy pojęcie ekologia zostało sformułowane przez E. Haeckla w 1866 r., jego zakres był następnie wielokrotnie precyzowany, zawsze jako dział fizjologii stosunków (Nowikow 1970), obejmujący zagadnienia ekonomii biologicznej, zależności organizmu od otoczenia oraz istot, z którymi współżyje on w miejscu swego ... czytaj dalej